Ponieważ wścibski człowiek lubi wiedzieć, to pytanie o życie poza Ziemią wprawia go w ‘epistemiczne podniecenie’. Od kilku dekad udaje nam się wysłać w międzyplanetarną przestrzeń sondy, które czasem mijają jakiś obiekt, rzadziej wchodzą z nim w bliższy kontakt (pobierając próbki materii wyrzucanej przez ciało niebieskie lub lądując/rozbijając się... Recenzja książki Pozaziemskie oceany
Wbrew ostrzeżeniom i postawie życiowej babci i mamy, Jarosław Kurski wracał, zbierał, dopytywał. Postanowił poznać i zrozumieć swoich przodków. Stąd książka „Dziady i dybuki. Opowieść dygresyjna”. Pióro dziennikarskie - trochę emocjonalne i osobiste, trochę publicystyczne. Historia jakich wiele, ale z przesłaniem, wymową, kilkoma możliwymi pozioma... Recenzja książki Dziady i dybuki
Mimo ‘rozwałkowania’ do szczętu pytania - geny czy charakter (biologia czy kultura)? – wciąż nie daje ono spokoju ludziom; więc je ponawiają i poszukują źródeł własnej wyjątkowości/zwyczajności. Jeśli sprowadzić nas do centrum tego, co warto analizować, to faktycznie poza pytaniami o nasz fenomen, nie ma nic ciekawego do robienia mózgiem. Ponieważ... Recenzja książki Małpa, która zrozumiała Wszechświat
Mogło być lepiej (choć wciąż nie jest źle) . Kolejna książka profesora neuronauki i psychologii Antonio Damasio nie zaskakuje świeżością. Jest świadomie dostosowana do ‘każdego’ czytelnika poprzez formę i treść. „Odczuwanie i poznawanie. Jak powstają świadome umysły” nie sięgając głęboko w zawiłości tematu, uzyskuje kilka atutów, choć jednocześnie... Recenzja książki Odczuwanie i poznawanie. Jak powstają świadome umysły?
W jakimś sensie każdy realizuje siebie w ‘cyklach życiowych’, które w przypadku wybitnych fizyków sprowadzają się często do charakterystycznych przemian optymalizacji aktualnego sposobu wykorzystania przyswajanej wiedzy. Od intensywnej nauki i szukania dla siebie miejsca ‘atakując intelektualnie’ wielkie zagadki, przez okres rzadkich (ewentualnych... Recenzja książki Taniec szpaków. Cuda systemów złożonych
Uprawianie historii, która w ludzkie procesy dziejowe wplata skomplikowane zjawiska naturalne, jest tylko nieco prostsze niż gdybanie o alternatywnych scenariuszach dla przeszłości czy przewidywanie przyszłości. Przecież już samo ustalenie obiektywnej skali klimatycznej zapaści w XVII wieku jest zajęciem trudnym, a do tego musi jakoś ona korespond... Recenzja książki Globalny kryzys
Fizyka medyczna to bardzo ważna interdyscyplinarna nauka, która wymaga szerokiej wiedzy ‘dwudziedzinowej’. Czytając książki z tej tematyki, albo nie odpowiada mi w nich ignorowanie strony fizycznej (jak przebiega zjawisko), albo skrótowość przywołania złożonych pojęć i relacji medycznych. Tym razem mam zastrzeżenia do obu poziomów, choć skupię się... Recenzja książki Radioaktywni
„Kopernik. Rewolucje” czyta się szybko i z pewną przyjemnością. Jeśli jednak założymy, za tytułem i wstępnymi deklaracjami autora, że tekst jest poszukiwaniem istoty rewolucji Kopernika, to książka wypada nie najlepiej. Wojciech Orliński chciał chyba napisać więcej o bohaterze, ale tego nie zrobił z dwóch powodów. Po pierwsze ‘dopadł go’ obiektywn... Recenzja książki Kopernik. Rewolucje
Łukasz Lamża ma talent popularyzatorski i kompilacyjny. ‘Bierze na warsztat’ tematykę i zaczyna budować obraz zjawiska na podstawie najlepiej udokumentowanej wiedzy specjalistów. Dodatkowo potrafi szybko dotrzeć do istoty, nie pomijając ważnych pułapek, uproszczeń i nieporozumień. „Trudno powiedzieć. Co nauka mówi o rasie, chorobie, inteligencji i... Recenzja książki Trudno powiedzieć
Wirusy mają ‘złą prasę’ ostatnio, ale przy tej okazji jest szansa się podszkolić wybierając coś książkowego. Choćby nieduży tekst popularyzatora nauki Carla Zimmera. W kilku esejach opisał najsłynniejsze wirusy, które pojawiły się w życiu ludzi. Są ‘starzy znajomi’ – wirus przeziębienia i gryp oraz nowsze jednostki – HPV, SARS, ZIKA, HIV. „Planeta... Recenzja książki Planeta wirusów
W przepisach seks duchownych katolickich, jako dozwolona aktywność, nie istnieje. Z wiadomych powodów jednak jest obecny - nieodwołanie, nieuchronnie i odwiecznie. Seksualna codzienność księży jest wałkowana – w niedopowiedzeniu, w pogłoskach, w medialnych tubach. To chyba, tak ogólnie, nie jest zdrowe? Może więc warto obrać perspektywę analizując... Recenzja książki Kasta nieskazitelnych. Księża, seks,miłość
Kariera czarnych dziur szybko nie przeminie, bo kolejne pokolenia zawodowców mogą ‘pracować nad nimi’ teoretycznie i obserwacyjnie (wciąż jest co robić), a odbiorcy treści naukowych nieodmiennie czują nienasycenie nowinkami. To bardzo dobra informacja. Nic tak nie skupia na sobie uwagi, jak tajemniczość zjawiska i jego fascynująco unikatowe własno... Recenzja książki Droga do czarnych dziur
„Sens wiary. Religia z punktu widzenia ateisty” to dziwna książka. Poszukiwanie dróg do tolerancji, koncyliacji, mądrego namysłu nad ludzkimi światopoglądami – to bardzo ważne zadanie, które jest i wstępną deklaracją autora. Jest szczery i pełen optymizmu wobec sensowności takiego projektu (w granicach racjonalizowanego i dojrzałego sporu). Co inn... Recenzja książki Sens wiary
Takim książkom daję na wstępie duży kredyt zaufania i solidne pozytywne nastawienie do treści. Konkretny temat, przekrojowa panorama, mnóstwo szans na zaskoczenie czytelnika. Tym razem wszystkie te oczekiwania i domniemania niemal w pełni się sprawdziły. „Energia i cywilizacja. Tak tworzy się historią” to wielka przygoda przez historię człowieka z... Recenzja książki Energia i cywilizacja. Tak tworzy się historia
Czasem mnie coś poniesie do filozofów, a sporadyczne podszepty czegoś niecnego zaprowadzą w rejony teologii. W 2016 odbyło się jubileuszowe spotkanie filozofów w Krakowie. Przy okazji świętowano 80-te urodziny ks. Michała Hellera. Wystąpienia panelistów tej konferencji stanowią treść książki „Oblicza filozofii w nauce” pod redakcją Pawła Polaka, J... Recenzja książki Oblicza filozofii w nauce
Co było pierwsze - chłopskie pijaństwo i bieda w folwarkach czy szlachecka potrzeba utrzymania poziomu zysku i zwiększanie wymiaru pańszczyzny? Mimo że procesy społeczno-gospodarcze w całej swojej złożoności nie dają kategorycznych odpowiedzi, pozwalają wydobyć dominujący wektor relacji przyczynowo-skutkowych. Kamil Janicki analizując ‘historyczne... Recenzja książki Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa
Podejrzewam, że to może być bardzo dobra książka, ale nie dla mnie. Ludzie wyjątkowi (którzy zasłużenie bądź nie znaleźli się na piedestale) stają się zasadniczo dwiema istotami w wyniku ich publicznego projektowania. Jest roztrząsana ich wyjątkowość (z zazdrością, z dumą, itp.) bądź ‘człowieczość’, jako konsekwencja faktu, że ostatecznie niewiele... Recenzja książki Oppenheimer. Triumf i tragedia ojca bomby atomowej
Książka, jako produkt rynkowy, ma mieć jakiś cel. Może bawić, wzbudzać refleksje, uczyć. Wszystko dla czytelnika. Jednak da się niestety napisać książkę niepotrzebną, w tym sensie, że będzie trudno zdefiniować dla niej odbiorcę. Michael Dine, to fizyk cząstek elementarnych, specjalizujący się m.in. w pracach nad teorią strun. Napisał jedną monogra... Recenzja książki Droga do Wszechświata
Jest ciężko, a mogłoby być nieco lżej. Można by przynieść do pracy herbatniki na wspólną kawę/herbatę, zagadać do sprzedawcy marchewki na pobliskim targu, powiedzieć ‘Dzień dobry’ sąsiadowi. Z drugiej strony, cała konstrukcja człowieka buntuje się czasem przeciwko takim prostym radom na samotność (nie wspominając o jego przyrodzonych ułomnościach)... Recenzja książki Stulecie samotnych. Jak odzyskać utracone więzi
Interpretacja wzajemnego stosunku wiedzy, czyli zespołu empirycznych obserwacji świata, i wiary religijnej, to pole minowe będące wynikiem wielu poziomów problemów. Wszystkie one są czysto ludzkie, bo to człowiek je artykułuje, analizuje i poddaje ocenie pod względem poprawności. Z różnych powodów, głównie historycznych, to filozoficzny język domi... Recenzja książki Anatomia konfliktu. Między nowym ateizmem a teologią nauki
Współpraca Artura Nowaka i Stanisława Obirka zaowocowała kolejną książką krytyczną wobec hierarchii katolickiej. Tym razem, to próba rekapitulacji kilku gorszących zjawisk w najnowszej historii kościoła powszechnego. „Babilon. Kryminalna historia kościoła” jest niezbyt pogłębionym tekstem posiadającym jednak atut aktualności (autorzy odnoszą się d... Recenzja książki Babilon. Kryminalna historia kościoła
Podobno słowo ‘matematyka’ usztywnia, a ‘fizyka’ powoduje palpitacje. W takim razie w jaki stan może wprowadzić książka o ‘fizyce matematycznej’? Tu trzeba chyba szczepionek. Są nimi dobre książki pokazujące piękno styku tych dwóch nauk. Doktor matematyki Joel L. Schiff postanowił przybliżyć nam, jak myślenie matematyczne pomaga zrozumieć Wszechśw... Recenzja książki Matematyczny wszechświat. Od Pitagorasa do Plancka
Sztuczna inteligencja (AI) to tak pojemna znaczeniowo konstrukcja, że ludzki uśredniony stosunek do niej jest raczej wyrazem strachów, nadziei, wątpliwości jednostek, niż zracjonalizowanego namysłu. Stąd John Brockman w 2015 w ramach portalu EDGE zapytał naukowców, artystów i opiniotwórcze osoby: „A ty, co sądzisz o myślących maszynach?”. Książka ... Recenzja książki A Ty, co sądzisz o myślących maszynach?
Wiek XIX to epoka formowania się państw narodowych. Jednak dopiero następny wiek przyniósł ‘populizm’ jako polityczną metodę szukania zwycięstwa politycznego. Pozornie dziwne jest to, że tak późno został ‘odkryty’. Jeśli jednak przyjmie się definicję historyka i politologa Jana-Wernera Müllera, to paradoks znika. Po prostu w dobie walki o prawo do... Recenzja książki Co to jest populizm?
Zaskakująco dobra książka o nieznośnym zjawisku, które przyczynia się do marnowania zasobów ludzkich - jego emocji, twórczych możliwości. „Postprawda” to niewielki tekst dziennikarza brytyjskiego Matthew d’Ancona, w którym znalazło się wszystko, co powinno, do tego w zwartej postaci. Niby nic odkrywczego, ale czasem siła tekstu tkwi w jasnym sform... Recenzja książki Postprawda