Wspomnienia cesarsko-królewskiej guwernantki recenzja

"Nie jestem brudnym stworzeniem, jestem arcyksiężniczką", czyli z życia guwernantki galicyjskich salonów

WYBÓR REDAKCJI
Autor: @maslowskimarcinn ·3 minuty
2024-12-23
Skomentuj
9 Polubień
Przełom XIX i XX wieku, Galicja. Do pałaców Kazimierza hrabiego Badeniego, namiestnika Galicji, trafia nowa guwernantka, Angielka z pochodzenia, duszy i serca. Żarliwa katoliczka, purytanka oczytana w chrześcijańskich pismach i z pewnością z odpowiednio wysokimi referencjami trafia do domu, gdzie obok wielkiej polityki spotykać się będzie polskość i niemieckość, austriacki dryl i bezkresna miłość do jaśnie panującego cesarza. Oto zestawienie rzadko spotykane, a pamiętnik nieznanej z imienia (aż trudno uwierzyć w niemożność ustalenia tożsamości autorki dziennika!) nauczycielki języka angielskiego (co też stanowiło pewien fenomen, w tamtych czasach nadal „rządził” francuski) jest pełen zaskakujących spostrzeżeń i opisów świata, który przeminął na zawsze.
Wraz z rodziną Badenich i wszelkimi politycznymi zawirowaniami (Kazimierz Badeni był przecież austriacko-cesarskim premierem, znanym zresztą ze słabej znajomości języka niemieckiego) przekraczamy granice zaborów i wraz z autorką pamiętnika spoglądamy na świat równocześnie pogrążony w biedzie oraz przepychu pałacowych pokoi. Ze szczerym zaskoczeniem dama spogląda na lwowskich Żydów, ich stroje, zwyczaje i zachowanie, przygląda się gettowej dzielnicy miasta, w której żyją, ze sporą ciekawością obserwuje polskich chłopów (choć, to trzeba przyznać, opisuje ich dość subiektywnie i niezbyt pochlebnie: i tak na przykład odnotowuje, że „wyglądali apatycznie i roztaczali wokół siebie aurę beznadziei”), grywa w tenisa (tu znów stwierdza, że Polacy, proszę państwa, poruszają się „z niezwykłą gracją”!), zachwyca się obrzędami wielkanocnymi, choć sama kryje się pod palmą stojącą w salonie, by nie zostać (o zgrozo!) oblaną perfumą przez jednego z gości. I tak, jeśli pozwolimy autorce na swobodę wypowiedzi i nieco spuścimy z tonu przy krytyce jej obserwacji, dowiemy się m.in., że Polacy są świetnymi łyżwiarzami, są niezwykle uprzejmi (choć o wiele głośniejsi od Francuzów), po zniesieniu pańszczyzny toczą między sobą nieustanne spory o granice i… po kryjomu podkradają chrust. Później, gdy los rzuci ją w głąb cesarstwa, robi się jeszcze ciekawiej – bo oprócz wizyt w śródziemnomorskich kurortach i odwiedzin wiedeńskich pałaców, guwernantka ma zaszczyt spotkać największe koronowane sławy – z samym najjaśniejszym panem włącznie. Wszystko to skrzętnie notuje.
To pełna przypowiastek i bezpiecznych w wymowie anegdotek opowieść. Jej autorka pozostaje zawsze uważna, by nie zdradzić zbyt wiele. Stąd też spotkać nas może rozczarowanie, gdyż niewiele dowiemy się na przykład o tym, jak wyglądały lekcje, które udzielała panienkom z dobrych domów i arcyksiężniczkom. Trudno też spotkać pogłębione opisy ich charakterów, ścisły rejestr ploteczek, niepowodzeń czy złośliwości – guwernantka zawsze pozostaje posłuszna jaśniepaństwu; nigdy nie wychodzi ze swej roli. Natomiast sporo miejsca poświęca wydarzeniom, które wstrząsały początkami XX wieku i cesarskim tronem, ale o których pisano także w gazetach. Bohaterami stają się nie tylko Franciszek Józef I (o którym wypowiada się zawsze pochlebnie), ale również Elżbieta Bawarska (słynna Sisi) oraz ich dzieci, liczne rodzeństwo i kuzynostwo. Zaręczyny, śluby i pogrzeby przeplatają się tu ze społecznymi wybuchami i tragediami, które dopadały coraz starszego władcę – autorka opisuje traumę, jakiej doświadczył dwór na wieść o samobójczej (rzekomo?) śmierci Rudolfa Habsburga (jego ciało znaleziono w myśliwskim zamku w Mayerling), jak i zabójstwie małżonki cesarza z ręki zamachowca. Kiedy następcą zostaje ogłoszony Franciszek Ferdynand Habsburg niedaleko stąd do kolejnej zbrodni będącej zarzewiem wielkiej wojny.
„Wspomnienia…” są świetnym zapisem epoki – jej zwyczajów, upodobań i spostrzeżeń. Pamiętać należy, że przedstawiają tylko jeden punkt widzenia – to świat arystokracji, balów, kasyn i pałaców, cesarskiej etykiety, bezwzględnego posłuszeństwa i życia w poczuciu, że naszą przyszłością kieruje miłościwy człowiek, wyrozumiały i cnotliwy monarcha, któremu jesteśmy winni bezwzględne posłuszeństwo. Władca, którego szczerze kochamy i z którego imieniem na ustach kładziemy się spać. Nawet jeśli gdzieś toczą się wojny, jeśli ludzie na ulicach Wiednia protestują, jeśli upadają rządy –wszystko to jest dla autorki jedynie tłem i ma znaczenie tylko wtedy, jeśli wpływa na codzienne funkcjonowanie jej „państwa”. Nie mniej jednak dziennik przedstawia świat w istocie kolorowy i zróżnicowany, wybuchową (w pozytywnym tego słowa znaczeniu) mieszaninę nacji, zwyczajów i upodobań. To głównie świat mężczyzn, którzy dźwigają na barkach ciężar władzy i odpowiedzialności za losy świata (kobiety są dodatkiem, miłą odmianą w surowości codziennego życia, niosą ukojenie starganym nerwom, są pocieszycielkami wzburzonych serc, przykładnymi matkami i żonami), jednak ciągle ciekawy i fascynujący swą oprawą i stopniem skomplikowania. Tym bardziej więc warto weń się zanurzyć i śledzić historię niezwykłej kariery pewnej Angielki, która pewnego dnia bawiąc się huśtawką, ku swojemu przerażeniu, nie zdołała ukłonić się przechodzącemu korytarzem cesarzowi Austro-Węgier.
Książka z Klubu Recenzenta serwisu nakanapie.pl.

Moja ocena:

Data przeczytania: 2024-12-10
× 9 Polub, jeżeli recenzja Ci się spodobała!

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
Wspomnienia cesarsko-królewskiej guwernantki
Wspomnienia cesarsko-królewskiej guwernantki
"Anonim"
7.3/10

Z pałacu Badenich na dwór Habsburgów – wspomnienia z życia wśród wyższych sfer Guwernantki. Nauczycielki języków obcych. Na przełomie XIX i XX wieku były niemal w każdym arystokratycznym pałacu cz...

Komentarze
Wspomnienia cesarsko-królewskiej guwernantki
Wspomnienia cesarsko-królewskiej guwernantki
"Anonim"
7.3/10
Z pałacu Badenich na dwór Habsburgów – wspomnienia z życia wśród wyższych sfer Guwernantki. Nauczycielki języków obcych. Na przełomie XIX i XX wieku były niemal w każdym arystokratycznym pałacu cz...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki

Zobacz inne recenzje

Wspomnienia guwernantki, znanej tylko z imienia spisane są w formie pamiętnika i listów. Pamiętnik zaczyna się, w końcu XIX wieku, kiedy to Angielka przyjeżdża na polskie ziemie do rodziny Badenich. ...

@pebro @pebro

AUTOR: NIEZNANY Wspomnienia cesarsko-królewskiej guwernantki @Obrazek “Wspomnienia cesarsko-królewskiej guwernantki”, to najnowsza pozycja od Wydawnictwa Zysk i s-ka. Pierwsze wydanie tego dzi...

@g.sekala @g.sekala

Pozostałe recenzje @maslowskimarcinn

Bibliofollia, czyli szaleństwo czytania
Bibliofob wrogiem bibliofila czyli książka o książkach

Jeśli lubicie książki o książkach i chcecie upewnić się w przekonaniu, żeście na straconej pozycji, a rosnący stos tomów na kolejnej z szafek to rzecz zupełnie zwyczajna...

Recenzja książki Bibliofollia, czyli szaleństwo czytania
Między posiłkami. Apetyt na Paryż
O pont-l'évêque i innych szaleństwach

Smakowita, powiedziałabym nawet, że wykwintna miejscami, choć nie pozbawiona rubasznej swawoli opowieść A.J.Lieblinga o miejscach i ludziach. Jak to najczęściej bywa w t...

Recenzja książki Między posiłkami. Apetyt na Paryż

Nowe recenzje

Zagubiony ślad
Zagubiony ślad
@Gosia:

„Zagubiony ślad” to literacki debiut Aleksandry Potter, a po debiuty sięgać uwielbiam. Niekoniecznie zawsze są idealnie...

Recenzja książki Zagubiony ślad
Czemu zapłakałeś
Świetna książka
@poczytajzemna:

"Czemu zapłakałeś" Macieja Klimowicza to fascynująca powieść, która wciągnęła mnie od pierwszych stron. Autor z mistrz...

Recenzja książki Czemu zapłakałeś
GWARDIA SŁONECZNEJ. TRYLOGIA DEINA TOM 1. SERIA KRONIKI DWUŚWIATA
Podążając za swoim marzeniem
@zaczytaniwm...:

Dziś po raz pierwszy przychodzę do was z propozycją książki autorstwa Pawła Kopijer pod tytułem,, Gwardia Słonecznej "j...

Recenzja książki GWARDIA SŁONECZNEJ. TRYLOGIA DEINA TOM 1. SERIA KRONIKI DWUŚWIATA
© 2007 - 2025 nakanapie.pl